Waarschuwing: Mijn vertaalaantekeningen zijn bedoeld voor mensen die de diepte in willen. Het niveau is daarom een stuk ‘moeilijker’ dan dat van mijn liedjes.
Grondtekstkeuze
Zelfde methode als Statenvertalers
Mijn grondtekstenkeuze komt sterk overeen met die van de Statenvertalers. De reden dat ik het anders doe dan veel moderne vertalers (die nog wel eens afwijken van de Statenvertaling), is dat de Bijbelwetenschap steeds meer geseculariseerd is geraakt. Hierdoor worden er keuzes gemaakt vanuit het menselijke redeneren, i.p.v. het geestelijke redeneren.
Zo wordt een objectief foutieve lezing tegenwoordig geprefereerd boven een kloppende lezing, ook wel de leer van de “moeilijkere lezing” genaamd. De gedachte van de theologen is namelijk: Het is logisch dat een overschrijver een fout corrigeert, daarom moet er later ook een correcte versies zijn ontstaan. Zelf geloof ik echter dat God de Schrift foutloos heeft laten opschrijven. Daarom gebruik ik liever de “ouderwetse” methode, die in de tijd van de Statenvertaling ook gebruikt werd. Dit neemt overigens niet weg dat er ook veel gevallen zijn waar een moeilijkere lezing wel de juiste is, bijvoorbeeld omdat het slechts een ogenschijnlijk-onjuiste lezing is.
Het is voor mij geen doel op zich om op dezelfde grondteksten uit te komen als de Statenvertaling. In de praktijk kom ik echter keer op keer uit op dezelfde grondteksten als die de Statenvertalers vermoedelijk gebruikt hebben, vanwege dezelfde onderliggende selectieprincipes.
Oude Testament
Voor het Oude Testament ga ik, net als de Statenvertalers, in beginsel uit van de Masoretische Tekst. Alleen als er een hele sterke reden voor is, wijk ik hiervan af. Zo moeten er dan niet alleen veel/belangrijke andere grondteksten zijn gevonden. Er moet ook een inhoudelijk argument te maken zijn, vanuit de basishouding: Wie ben ik, om het beter te weten dan de Masoreten? Als ik niet een heel sterk argument heb, om van de Masoretische tekst af te wijken, gebruik ik de Masoretische tekst.
Nieuwe Testamement
Voor het Nieuwe Testament, ga ik, ook net als de Statenvertalers, uit van de Byzantijnse meerderheidstekst. De specifieke meerderheidstekst die ik gebruik is de Robinson-Pierpont (herziene druk van 2018). Dit is een geredacteerde grondtekst die zeer sterk lijkt op de Textus Receptus. Teksten zoals de laatste edities van de Nestle-Aland en de UBS, zijn gebaseerd op de modernere selectiecriteria, waarvan ik hierboven al een voorbeeld noemde van waarom ik daar een afkeer van heb.
Dit gaat alleen over details
Ter geruststelling: Dit gaat alleen over details, hè? Van de meer dan duizend varianten die ik inmiddels heb onderzocht, heb ik er nog maar vijf gevonden die inhoudelijk relevant zijn, en zelfs die vijf betreffen teksten waarvan de lading ook door andere Bijbelgedeeltes wordt gedekt. Nagenoeg alle varianten betreffen dingen zoals hij gaf hem de hand i.p.v. hij gaf hem zijn hand, of het was slecht in zijn oog vs. het was slecht in zijn ogen. Laat je dus vooral niet wijs maken dat de Bijbel niet betrouwbaar is overgedragen!